Zoeken naar woorden voor deze leegte

Dat rouw een grillig en eenzaam proces en voor iedereen anders is, daar was ik al over uit. Een zoektocht naar een richting en houvast in het grote gemis, het verlangen naar opvulling van een leegte die niet op te vullen is. (H)erkenning vind je in verhalen van anderen, het luisteren van podcasts, het lezen van blogs. Het helpt je je gevoelens beter te verklaren, het helpt je begrijpen waarom je je voelt zoals je je voelt. Een gevoel dat je niet eerder zo intens meegemaakt hebt, emoties die je niet eerder hebt gekend.

Net zozeer blijkt rouw voor mij ook een zoektocht naar woorden voor datgeen wat ik voel, of misschien juist wel niet voel op dit moment. Want naast een zoektocht is het ook een weg met veel onzekerheden. Terwijl je élke dag geconfronteerd wordt met het gemis, is het gemis elke dag anders. Zijn je gevoelens elke dag anders. Zo brak er – niet zo lang geleden – van de een op de andere dag ineens een periode aan waarin er helemaal geen gevoel meer was. Niets meer dan leegte en ook dat voelde niet goed. Je weet immers dat het gemis immens is en verlangt daarbij gek genoeg ook naar een even grote hoeveelheid verdriet. Je wilt het uitschreeuwen, je wilt dagen achtereen huilen, je wilt de pijn die je voelt, uit je lichaam laten verdwijnen.

Maar die pijn, die was er niet. Er was leegte en niets meer dan dat.

Na de rollercoaster van mama’s ziektebed, heeft het na mama’s overlijden een tijd geduurd voordat ik tot het inzicht kwam dat deze hele situatie om mijn eigen moeder ging. Het duurde maanden voordat ik besefte dat het geen tijdelijke situatie was. Een situatie die ik een tijd lang naast mijn reguliere – en toch al hectische leven – erbij gemanaged had. Maanden duurde het, voordat ik besefte dat het de harde realiteit was, dat mijn eigen moeder in die periode echt overleden was. Keer op keer haalde ik de laatste nare maanden naar boven, in de hoop te beseffen dat dit alles echt gebeurd was. Dat het echt míjn moeder was, die ik al die maanden verzorgd had. Met het besef dat ik een onomkeerbare gebeurtenis als de dood van mijn eigen moeder, haast zonder reëel besef beleefd heb. Ook in die eerste maanden bleef het echte verdriet een lange tijd uit. Mijn hoofd wist wel wat er gaande was, maar mijn hart bleef gesloten voor dit veel te grote gemis.

Toen ik eerder deze maand een beetje tot rust kwam, de hectiek van alledag iets minder werd, kwam er ruimte voor inzicht. Ik keek een filmpje van mama, maar voelde niets. Geen verdriet, geen gemis, maar juist het fijne gevoel dat dit mijn mama is, in de wetenschap dat ik haar binnenkort gewoon weer zie. Ik fietste eerder deze week stad en land af om een urn te kopen, in de kleur die zij zo lief had. Het had een bijzondere reis moeten zijn, maar ik voelde niets. Daarmee kwam het besef dat nu, anderhalf jaar later, het gevoel van ongeloof opnieuw de overhand genomen heeft. Dat het niet zo is dat ik weg loop voor het verdriet, maar ik simpelweg niet kan rouwen om iemand die voor mijn gevoel nog bij me is.

Gevoel van ontkenning wil ik het niet noemen, want ik besef wel degelijk wat er aan de hand is. Maar misschien aanvaard ik het nog niet. Misschien is het gemis te groot en sluit ik me ervoor af, omdat ik me er al lange tijd geen raad mee weet. Dat het niet waar kán zijn, ik me eigenlijk ook niet voor kan stellen dat ik echt zonder een moeder verder moet.

Onomkeerbaar, voor altijd.

Zo’n niet voor te stellen nieuwe ervaring als rouw, de hunkering naar pijn en tranen, zo vreemd is de opluchting die ik voel, nu ik voor mijn gevoel een verklaring heb voor de plotselinge leegte en het uitblijven van die pijn. Alsof het met deze verklaring oké is, dat de tranen uitblijven. Het lijkt alsof dit inzicht een nieuwe richting geeft om verder te gaan, richting om na te denken. Want tegelijkertijd komt daarmee de vraag, hoe nu verder? Moet ik het verdriet gaan opzoeken, erin duiken, in de hoop tot het besef te komen dat het realiteit is? Komt het doordat er nooit een afscheid was? Moet ik die nabootsen, haar een brief schrijven met dat wat ik nog zeggen wil, in de hoop dat ik deze hele situatie dan wel geloof? Ik weet het niet. Het kost energie, het geeft lichamelijke pijn en bovenal is het voor vriendlief, m’n naasten en de jongens allerminst fijn.

Maar niets doen lijkt ook niet het juiste pad richting de toekomst. Hoewel het eigenlijk prima gaat nu, heb ik ook het gevoel dat ik iets wegstop. Er gaat geen dag voorbij dat ik niet denk aan het feit dat mama er niet meer is, maar het voelt niet zo. Voor mijn gevoel leef ik nog steeds in een roes, ga ik door met dat wat goed gaat – werk, gezin, sport en vrienden – maar ben ik allerminst bezig met het inrichten van een leven zonder moeder. Praten over “hoe mama was” kan ik zeker nog niet, laat staan “stilstaan bij fijne herinneringen”. Daarvoor zal ik het verlies toch eerst moeten aanvaarden.

Maar wil ik dat? En hoe dan?

Ik weet dat het nodig is voor de mensen om me heen. Papa en zuslief, want we moeten toch verder met elkaar als gezin. Het zou goed zijn als we mama gezamenlijk kunnen herdenken, er voor elkaar kunnen zijn als het nodig is. Zolang ik in deze ontkenning blijf, gebeurt dat niet. Maar heeft het niet gewoon tijd nodig? Moet ik mezelf echt pijnigen om dit proces te versnellen? Moet ik mezelf dwingen om het verdriet op te zoeken en door die pijnlijke periode heen te gaan? Mama zal vast gezegd hebben: “Ga verder, blijf niet in het verleden hangen. Leef met de dag, zorg goed voor de kinderen, je gezin en vooral voor jezelf”.

Maar hoe dan? Mama zou het geweten hebben…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: