Twee jaar. Zuslief, waar ben je nou?

Eerder deze maand, op vrijdag 6 september, was het precies 2 jaar geleden dat ik zonder mijn enige zus verder moest. Twee jaren van gevoelens en emoties die ik maar moeilijk kan beschrijven, twee jaren van continue strijd tussen wat er omgaat in mijn hoofd en mijn ‘gewone’ leven dat ik probeer te leiden. Het vermoeit, het verwart, elke dag opnieuw. Ik probeer het leven te herpakken dat voor anderen nog precies hetzelfde is, maar voor mij zo compleet anders dan voorheen. Mijn thuis is gehavend en ik voel me gehalveerd. Het schreeuwt in mij, maar niemand kan het horen, behalve ik.

Dit weekend was ik op een lotgenotenbijeenkomst van Stichting Broederziel met mensen die ook een broer of zus verloren, omdat ik niet de enige ben die zoekende is in dit gemis. Ik gaf het een kans, in de hoop dat het me op weg zou helpen om verder te gaan, maar het voelde vreemd als een groep waar ik helemaal niet bij wil horen. Misschien wel omdat ik nog steeds niet kan en wil geloven dat dit de realiteit is en ook ik tot deze groep “achterblijvers” behoor.

Rouwende broers en zussen worden wel eens ‘vergeten rouwenden’ genoemd. Mensen onthouden wel dat ook jij iemand verloren bent, maar veel vaker wordt er gevraagd: “Redt je vader zich? Hoe gaat het met je zwager en de kinderen?”. Er lijkt een hiërarchie in verdriet, waarbij mijn verlies als enige zus vaak overgeslagen wordt. Misschien ook wel niet meer dan logisch, want hoeveel mensen weten nou echt wat de impact van zo’n verlies is op deze leeftijd? Het zit niet in je verwachtingspatroon en niets bereidt je voor op een gat zo dicht naast je… Iemand van je eigen generatie en ongeveer van min of meer je eigen leeftijd. Je langste relatie, iemand die je hele leven met je mee zou moeten gaan. Je hele leven, wij waren pas halverwege…

Ze zeggen daarom ook wel dat een broer of zus verliezen een unieke en ingrijpende gebeurtenis is in het leven. Eentje die weerslag heeft op je heden, je verleden én je toekomst. Het betekent meer dan iemand verliezen van wie je veel houdt. Het betekent ook het verlies van een gedeeld verleden, een gat in het gezin. Zuslief was onderdeel van mijn afkomst, van mijn jongste herinneringen aan thuis en aan mijn ouders. Een verleden waar we nog niet aan toegekomen waren, herinneringen waar alleen wij samen op terug hadden kunnen kijken als we ouder waren. Maar ‘samen oud zijn’ zal er in mijn geval nooit van komen.

Zuslief was onderdeel van een toekomst die nog moest komen. Haar aanwezigheid in mijn leven was een vanzelfsprekendheid en ook de band die wij samen hadden, zou nooit verdwijnen. Een fundament waar ik áltijd op terug zou kunnen vallen, wat er ook gebeurt. Ieder een eigen leven dat ooit samen zou komen, daar waren we beiden van overtuigd. Samen oud worden, ieder met een eigen leven, maar wel naar elkaar om blijven zien. Samen de zorg over onze ouder wordende ouders delen, samen onze roots in stand houden, het had zo mooi en vanzelfsprekend moeten zijn.

Hoewel we elkaar niet zo heel vaak zagen, hield het me altijd bezig hoe het met haar ging. Ze was toch een beetje zoals mij en ik zoals zij, want hoewel we in alle opzichten verschillend waren, begon ik me steeds meer te herkennen in haar. Hoe ouder ik werd.

En nu, nu ben ik mijn buffer en maatje kwijt. Een grote, wijze zus, die er was als ik het nodig had. Die mij begreep en ik fijn mee kon praten als het even moeilijk was. Zeker toen mama bij ons wegviel, was zij er tenminste nog voor mij. Ze was mijn voorbeeld in sommige opzichten, nog meer dan ik zelf door had. En nu ik dat door heb, is ze er niet meer. Er komt een dag waarop ik ouder word dan zij ooit geweest is en zal ik mij nooit meer kunnen herkennen in het pad dat zij voor mij uit bewandelde. Zal ik nooit meer kunnen afkijken hoe zij dat op mijn leeftijd deed.

Nooit meer, maar voor altijd mijn grote zus en ik jouw kleine zusje.

❤️‍