Een jaar later..

Het was zondag 3 januari 2020. Vandaag precies een jaar geleden stond mijn wereld op z’n kop. Ik verloor mijn moeder, waarvan ik haast zou durven zeggen dat zij de meest betrokken en zorgzame moeder en oma op aarde was. De uitvaart regelen, invulling geven aan de kerkdienst, drukwerk vormgeven, een gedicht schrijven voor een zo mooi mogelijk afscheid. Zo’n week verloopt haast vlekkeloos, zonder zichtbare emotie en is een surrealistische gebeurtenis. De moeilijkste dag, de moeilijkste week, de moeilijkste maand en ja, ook het moeilijkste jaar van mijn leven tot dusver. Het doet pijn. Het is niet te bevatten. Onomkeerbaar en de waarheid.

Want na die week, na de rollercoaster van haar ziekte, volgt het gewone leven. Of eigenlijk een nieuw leven zonder een moeder. Pas dan kom je erachter hoe groot de rol was die ze speelde, dichtbij en op afstand. Als raadgever, als mentor, als vertrouwd baken in mijn geboortedorp. Alles verandert, zonder te weten hoe het verder moet.

Dat alles zo verandert merk je pas als het zover is. Als de tijd voorbij gaat, als de seizoenen de revue passeren, als alles waar ze onderdeel van uitmaakte anders blijkt te zijn. Pas dan ervaar je hoe vaak je haar even appte voor een vraag, ze klaar stond voor raad, hulp en advies voor welk probleem dan ook. Het vertrouwde gevoel van de aanwezigheid van een moeder. Het vertrouwde gevoel van thuiskomen. Alles is weg.

Het gemis is er elke dag

Wat niet direct na zo’n week, maar pas maanden later volgt – als de rust weer een beetje is wedergekeerd en je je eigen ritme weer hebt opgepakt – is bewustwording. Dat die hele rollercoaster echt om mijn eigen moeder ging. Want de moeder die ze vroeger was, was ze tijdens haar ziekte al lang niet meer. Dat niet alleen die moeder die ze niet meer voor ons was, maar ook de moeder die ze voor die tijd wél was, nooit meer terug zal komen. De grilligheid, de hardheid, de werkelijkheid van de dood. Die ik nog niet eerder zo recht in de ogen gekeken had.

Naast het gemis is het zoeken naar een weg in deze nieuwe realiteit. Met als grootste uitdaging: het vinden van een nieuwe vorm van samenzijn binnen ons gezin. Een gezin waarin mama het middelpunt was. Dan is er ineens een vader die op zijn manier ook een beetje moeder probeert te zijn, een zus die jou net zo hard nodig heeft als jij haar. Ieder voor zich zoekend naar een pad in het gemis, evenals een pad naar elkaar, omdat je voelt dat je het samen moet maar ook wilt doen. Een drie-eenheid van verdriet, gemis en volharding. We stonden samen sterk tijdens mama’s ziekte, maar zie dat maar eens vorm te geven als het einde definitief is. Als ieder zijn eigen behoeftes heeft op zijn eigen moment. Als afstanden te groot zijn en de tijd vaak te schaars.

Nu is het een jaar later. Om helder na te kunnen denken – en niet in een op paniek en angst gebaseerde depressie te belanden – heb ik mijn hoofd (mijn leven) in stukken verdeeld. Namelijk: gezin, werk, sport, mama’s dood en ik. Zo kan ik op verschillende vlakken voor mezelf bepalen of het goed of slecht gaat, of ik me in het verdriet wil storten of niet. Het antwoord op de vraag “Hoe gaat het?”, was eigenlijk altijd: Slecht. Globaal gezien. Maar ik wil mijn gemoedsstemming niet meer als globaal bekijken. Dat werkt gewoon niet wanneer het enige antwoord dat je kan geven slecht is. Wat ik wel kan is zeggen hoe het vandaag gaat, of hoe het met m’n werk of met de kinderen gaat. Morgen zien we wel weer, ik leef al meer dan een jaar met de dag.

Het gemis van een afscheid

Het gevoel dat dit jaar het meest is gaan overheersen, is het verdriet voor mama om datgeen wat ze heeft doorgemaakt, maar vooral ook het gemis van een afscheid. Een proces waarin je je er bewust van bent dat het verlies van iemand aanstaande is en daar vorm aan weet te geven. Door de rollercoaster waar we in zaten, het feit dat álles veel te snel ging en er geen moment was om stil te staan bij dat wat er gebeurde, ik zoiets nog nooit eerder zo intens en van zo dichtbij meegemaakt had, maakte het ook dat ik de hele periode nauwelijks bewust beleefd heb. Nooit heb kunnen bedenken hóe verschrikkelijk veel ik mijn moeder zou gaan missen als ze er niet meer zou zijn, hoe belangrijk ze daadwerkelijk in m’n leven was. Dat was tot dat moment een gegeven, daar stond je niet bij stil. Het was een rollercoaster zonder emoties, die tijd was er niet. Zelfs niet op het moment dát ze overleed, de adrenaline overheerste. Al maanden.

Hoewel ik álles voor haar gedaan heb, alles uit liefde, met het bewustzijn dat ik toen had, kan ik niet voorkomen dat ik toch voel dat ik tekortgeschoten ben. Ik had er zóveel meer voor haar kunnen zijn, zoveel meer kunnen doen, maar het ging niet. Ik had zoveel meer willen huilen, maar de tranen kwamen niet. Was het proces niet zo snel gegaan, dan heb je tijd om te wennen aan de nieuwe situaties. Tijd om te bedenken hoe daarmee om te gaan, hulp te vragen. Bewust te zijn van de laatste keren dat je iemand kunt vasthouden, aanraken, tegen kunt praten.

Je kunt pas helen als je het verdriet voelt.

Mama’s dood heeft nog geen plek en blijft steken. Ik voel me vaak machteloos, angstig, opgejaagd. Wetend dat ik aan de slag wil met mama’s dood, maar ik loop ervoor weg. Het is te pijnlijk, het geeft teveel verdriet. Rouw gaat ver en is eindeloos. Het gaat niet alleen om wat er niet meer is, maar nog meer om wat er nooit zal komen. Ik weet dat de ergste rouw nog moet komen. Het is zo groot dat ik er maar moeilijk bij kom. Niet te bevatten ook nog steeds, dat het écht mijn moeder was en dat ze écht nooit meer terugkomen zal.

Iedereen weet dat het leven eindig is. Maar eindigheid lijkt meestal ver weg. Van latere zorg. Of, als je jong bent, van een veel latere zorg. Iets waar je nu nog niet bij stil hoeft te staan. En ook niet bij stil wilt staan. Totdat je jonge moeder, die ook je mentor en houvast is, totaal onverwacht komt te overlijden. Dan komt de eindigheid ineens heel dichtbij en kom je erachter dat je er nog lang niet klaar voor was.

En hoe het verder moet, ik weet het nog niet. Er hangt een voortdurende mist. Je gaat verder, kan met vlagen echt wel van de dingen genieten, maar keer op keer word je teruggeworpen in de realiteit. De realiteit van een moeder die er niet meer is. Iedereen gaat door, je voelt je haast opgelaten dat jij nog zoveel tranen hebt, maar weet tegelijkertijd dat het mag. Iedereen heeft z’n eigen proces. En niemand die ook maar enigszins kan aanvoelen hoe het verlies van haar voor mij voelt.

Een leerzaam jaar

Naast het moeilijkste jaar was het ook een leerzaam jaar. Bijvoorbeeld over hoe emoties waarvan je eerder dacht dat ze niet verenigbaar waren, toch precies tegelijk kunnen bestaan. Plezier van het werk dat je doet, liefde van de kinderen én voortdurend aanwezig en intens verdriet voor alles wat je verloren bent. Helemaal niets én alles tegelijk voelen. Je zielsalleen én omgeven door liefde voelen.

Het heeft me geleerd hoe kwetsbaar het leven is, maar ook hoe sterk wij als (overgebleven) gezin zijn. Mijn vader, zus en ik. Hoe dierbaar familiebanden zijn, maar vooral ook hoe dierbaar mijn moeder voor me was.

In het onvermijdbare vraagstuk na een gebeurtenis als deze over hoe je de draad weer op kunt pakken, kwam ik tot de conclusie dat ik tijd, ruimte en hulp nodig heb om die vraag goed te kunnen beantwoorden. Hulp die ik ga vormgeven, op mijn manier, met vooral de mensen die me meest dierbaar zijn. En ik hoop ooit te gaan geloven dat mama ergens is, dat ze met me mee kijkt en een teken geeft dat het goed is.

Ik start het jaar 2022 als dochter zonder moeder. Ik omarm het verdriet en omarm het leven, het is er allebei en het is oké.

x

Een gedachte over “Een jaar later..

Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: